14 września 2012

Obóz za Nogatem czyli jak mało wiemy o tzw. Stalagu XXB Bis

Nim mnie zlinczujecie za ponowne umieszczenie nazwy Stalag XXB BIS wspomnę tylko, że oczywiście, takie coś nie istniało, a nazwa wywodzi się stąd. A to mapa tego miejsca:


Sama mapa budziła kontrowersje lokalizacją miejsca obozu/komanda roboczego, a może np. grupy baraków gdzie mieszkali pracownicy przymusowi (choć też wspomniano o 300 Belgach, którzy tam mogli być). Problem związany z tą lokalizacją był taki, że obecnie to pole uprawne (może ktoś tam grzebał, nie wiem, może zacznie ;-)) poza miastem, nie występuje zatem na dawnych zdjęciach lotniczych, jak i na zdjęciach z nalotów na teren montowni Focke-Wulf w Królewie, ale... no właśnie, w archiwach firmy Airbus znajduje się pewien plan lotniska z opisem, który został opublikowany w książce Focke-Wulf Flugzeugbau.

Oto ten plan oraz na nim pozycja nr 16 (książka, str. 281-282)


Unterkünfte (pozycje 11,12,16) nazwa użyta na spisie zastanawia, gdyż pojawiają się też budynki oznaczone Lager (pozycja 4 - obóz, magazyn?) Być może magazyny, gdyż podane są powierzchnie oraz status w 1944 roku (zerstört - zniszczony). Istnienie obozu wydaje się potwierdzone, ze względu także na fakt dużej ilości zatrudnienia (jak na Malbork i jego ludność) w fabryce - 950 osób i brak możliwości codziennego transportu z Malborka (cywile) oraz Stalagu XXB Willenberg (jeńcy) pracowników do fabryki. Na planie zaznaczona jest Nogat i grobla jako droga transportu. Ale kogo? Jeńcy? Robotnicy przymusowi?

Z innej beczki. Ilu ludzi mieszkało w Malborku w 1944 roku? 60 tys.? 70 tys.? Kto wie :)

6 komentarzy:

  1. po strzałce wskazującej kierunek północny widać, że nie jest to miejsce zaznaczone na foto lotniczym (XXB bis) Oznaczałoby to, że Frombork leżał na północ od Malborka. Może to jakiś podobóz z pracownikami do prac polowych na Żuławach.Kierunek rzeki i północny sugeruje, że może to gdzieś wyżej

    OdpowiedzUsuń
  2. Na terenie lotniska były 2 obozy (34, 35) i jeden jeniecki (41)niestety nie mogę znaleźć na planie. Może został zbombardowany. http://www.alternatewars.com/WW2/WW2_Documents/USSBS/05_Focke-Wulf/Exhibit_F.gif
    Podejrzewam, że przedstawiona rzeczka na planie to nie Nogat tylko rzeczka płynąca przez lotnisko i rozdzielająca obóz od montowni. Rzeczka ma szerokość ok 2 metrów ale płynie w szerokiej dolince o szerokości kilku metrów. Prawdopodobnie ktoś źle opisał i na tej podstawie umiejscowiono podobóz za Nogatem. Przyjmując tę hipotezę wszystko by się zgadzało łącznie z kierunkiem północnym oprócz usytuowania baraków, ale do 1944 mogli przebudować obóz. Rzekoma grobla to most na drodze dojazdowej do lotniska przebiegającej dokładnie przez liczbę 16 do góry i mamy 2 obozy po dwóch stronach drogi. obóz jeniecki zbombardowano stąd zapewne przebudowa obozu.
    http://marienburg.multimedia.malbork.pl/montfw.jpg nałożone na siebie zdjęcie z bombardowania i plan

    Nr 4 na planie to hangar.

    OdpowiedzUsuń
  3. rzeczka to Alte Nogat, Stary Nogat więc i pomyłka mniejsza, przymiotnikowa

    OdpowiedzUsuń
  4. 16 - jeden z obozów (wjeżdżając na lotnisko to teren po prawej stronie drogi) obecnie teren RCN, 7 - strzelnica samolotowa do dziś stoi na lotnisku, 6 - obecnie hangar nr 1, 4 - to dziś hangar nr 2 a 2 - tohangar nr 3.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przepraszam miało byc ,,po lewej stronie drogi naprzeciw RCN''

      Usuń