19 lutego 2012

Podróż w czasie - kościół św. Jana

I znowu nieoceniony Stanisław Tarnowski anno domini 1881  ... "(...) kościół katolicki bardzo ładny, pełen charakteru. Z zewnątrz czworoboczny jak dom, i wewnątrz także, tylko na trzy równe nawy podzielony, gotycki a zeszpecony (jak prawie wszystkie u nas) ołtarzami z XVII w., ma przecież wiele pięknych szczegółów i wiele ciekawych zabytków. 

Koło ołtarza śliczna żelazna krata, u sklepień bronzowe świeczniki, prawie tak piękne jak w Gdańsku, kawałek (nieszczęściem tylko kawałek) bardzo ładnych stalli, jeden bardzo ładny tryptyk ołtarzowy, a na ścianie gdzieś ładna rzeźbiona w drzewie koronacya Matki Boskiej. W zakrystyi w pysznej szafie są dwa kielichy gotyckie prześlicznej roboty, jest bogata monstrancya z XVII w., jest ornat piękny z datą roku 1655.
Jest i nagrobków parę: płyta grobowa w podłodze ma na sobie figurę rycerza z małym synkiem, a napis mówi, że to jakiś Adam von Gotzen, Brandenburczyk, który poległ czy zmarł w czasie wojen szwedzkich. Inny nagrobek dziecinny, z bardzo ładną główką chłopięcia, skarży się, że "vix editus in lucem iam subtrahor orbi" i uczy, że to dziecko trzechletnie, to Piotr syn Macieja Konopackiego, podkomorzego chełmińskiego, zmarły w 1589 r. Wszystko razem: ładny, sympatyczny kosciół, stary, oryginalny, i w nim jakoś czuje się człowiek w Polsce."
Zdjęcia (dzięki uprzejmości Jacka) naturalnie późniejsze, a uważne oko zauważy sporo szczegółów, różniących od dzisiejszego wyglądu koscioła, a których znalezienie by nie psuć zabawy pozostawiam w "tajemnicy".

4 komentarze:

  1. Tych zmian nie jest tak wiele, widać je przede wszystkim na zdjęciu nr 2.: 1. na konsolce na filarze nie stoi jeszcze figura św. Elżbiety (teraz zresztą też chwilowo nie - konserwacja); 2. w połódniowo-wschonim narożniku kościoła nie wisi jeszcze meluzyna (głowa jelenia z figurką Madonny w porożu z zamku); 3. w nawie wisi świecznik z figurami św. Erazma i NMP (dziś na powrót na zamku). Basta - Bob Budowniczy

    OdpowiedzUsuń
  2. Jest jeszcze kilka ale byłoby nie fair gdybym je pokazał bo wiem gdzie szukac :-).

    OdpowiedzUsuń
  3. Ejże a czy to jakiś konkurs? Skoro nikt nie chce dopisać to droga wolna :) No ale skoro już to na zdjęciu 1. ambona jeszcze przy filarze północnym, dziś (od kilku lat zaledwie) na filarze po stronie południowj;2. w oknie witraże z zamku (dziś na zamku); 3. konfesjonał pod ścianą wchodnią k. wejścia do zakrystii (dziś nie istnieje, drugi chyba identyczny widoczny na zdjęciu nr 2 i on przetrwał) w miejscu ambony stoi dziś ołtarz. A Tarnowski pewnie "zrobi" jeszcze kilka wpisów, jak czytałem opis pomnika Fryderyka i Wielkich Mistrzów nie mogłem powstrzymać śmiechu, szczęściem niedawno się otrząsneliśmy z takiego widzenia "sprawy krzyżackiej". Bob B.

    OdpowiedzUsuń
  4. Ja znalazłem jeszcze balustradkę, przy której udzielano komunii i w dalekim tle ołtarz MB jeszcze bez nadbudowanego portretu Alojzego Orione, a i ławek, które są na pierwszym planie na drugim zdjęciu chyba już nie ma.

    Co do "otrząśnięcia się" to nie ogłaszałbym tak szybko sukcesu, choć rzeczywiście sporo się zmieniło, a czasami można odnieść wrażenie, że wahadło wychyliło się w drugą stronę.

    OdpowiedzUsuń