Reymonta po wojnie

Kilka powojennych ujęć ulicy Reymonta.

źródło: Marienburg Archiv

Pamiętacie takie "kory" na moście? :)

Ku pokrzepieniu serc kilka archiwalnych fotografii ukazujących, że na drogowym moście na rzece Nogat w Malborku, można było spokojnie chodzić nawet środkiem jezdni :-)))

źródło: Marienburg Archiv

Wały von Plauena dawniej

Bardzo ciekawe przedwojenne zdjęcie ukazujące Wały von Plauena z Bramą Nową, obecną ulicą Piastowską i Placem Narutowicza. Może uda nam się zrobić fotografię porównawczą, jak wygląda to obecnie.

źródło: Marienburg Archiv

Kamienica przy Ratuszu Staromiejskim

Wielu was zapewne dziwi archaiczny i do niczego nie pasujący kształt przybudówki XIV wiecznego Ratusza Staromiejskiego w Malborku. To architektoniczne cacko zapewne wyróżnia nas w Europie, a wygląda tak:

Skąd taki pomysł? Dlaczego taki budynek jak na zdjęciu poniżej, dorobił się takiego "ustrojstwa"?

Otóż, co ciekawe wina nie do końca leży po stronie polskich powojennych architektów, chociaż ja osobiście dałbym im 90% zasług w tej materii. Otóż prekursorem obecnej przybudówki była przedwojenna kamienica, która bezpośrednio była połączona z budynkiem Ratusza. Stare Miasto w Malborku zostało w dużym stopniu zniszczone w czasie oblężenia w 1945 roku i po wojnie ruiny zostały rozebrane. A wyglądało to mniej więcej tak:

Schuhhaus Gustav Lehr - dlaczego warto?

Oczywiście, zbiory malborskie w Niemczech to pewien zakres pamiątek związanych z Malborkiem, ale też, to pewien mało znany i nieistniejący w naszej świadomości fragment.
Dajmy na to, np to: Taka łyżka do butów, czy kiedyś wcześniej i czy kiedyś później robiono takie coś? Czy nie warto poznać, zobaczyć to w Malborku?

Nad Nogatem - ludzie

Malborska fotografia przedwojenna jest zdominowana przez statyczne ujęcia zamku, mostów, dworca i innych charakterystycznych miejsc dla miasta, niewielu spotykamy na zdjęciach ludzi, Tym bardziej cenne są ujęcia takie jak te. Na pierwszym planie ludzie i ich emocje, ich sylwetki. Obraz tamtych czasów, na drugim planie tak nieistotne w przypadku takich zdjęć budowle. Bardzo lubię taką fotografię dawną.

źródło: Marienburg Archiv

Prace przy zamku - wczoraj i dziś

Jak się zakończą prace, to będzie można ustawiać aparat by dograć ujęcie Wczoraj - Dziś :-) Obecnie możemy póki co zobaczyć na archiwalnych zdjęciach jak wyglądało to "wczoraj".

źródło: Marienburg Archiv

Gdy wysychał Nogat...

Kilka razy w ciągu całej swojej historii rzeka Nogat "wyschła", zamknięto dopływ wody z Wisły by móc prowadzić min. prace budowlane mostów na rzece. Ciekawe co by udało się znaleźć w Nogacie gdyby obecnie zamknąć dopływ wody. Temat ostatnio popularny np w związku z odkryciami w korycie Wisły w rejonie Warszawy.

Dwa zdjęcia z dawnego okresu:

źródło: 
Marienburg Archiv
Architekturmuseum der Technischen Universität Berlin 

Oscar Ratzow - zapomniany malborski artysta

Kojarzycie zapewne poniższe grafiki z pocztówek, zdjęć, okładek książek. Jednak mało kto wie, kto był ich autorem. Oscar Ratzow bo to o nim mowa urodził się w Poznaniu 11.07.1881, był nauczycielem, artystą grafikiem.
Pierwszą pracę nauczycielską podjął w Malborku po ukończeniu tutejszego seminarium nauczycielskiego, później pracował w Łęgnowie koło Susza (Langenau kreis Rosenberg), Kwidzynie, Grudziądzu i ponownie wrócił do Malborka w 1913 roku.
Współpracował w Burmistrzem Pawelcikiem przy jego publikacjach o Malborku. Ozdabiał je swoimi grafikami. Był też autorem serii pocztówek wydanych dla miasta.

Oto kilka przykładowych grafik Oscara Ratzow

  

źródło: Zbiory prywatne, Marienburg Archiv

Nordischer Hof - Hotel Zbyszko

Do 1945 roku Nordischer Hof, a wcześniej prawdopodobnie w latach 1905-24 Hotel Stadt Elbing - co ciekawe budynek hotelu podlegał nieustannym zmianom co widać na poniższych zdjęciach.

Po wojnie przemianowany na Hotel Zbyszko. Budynek nie uległ zniszczeniu w czasie działań wojennych i w praktycznie zmienionej formie stał przy ulicy Kościuszki 43 do lat 80tych, potem został przebudowany/modernizowany i istnieje do dziś.

Od 2008 roku hotel był na sprzedaż w cenie oscylującej wokół 5 mln złotych, obecnie znajduje się tam siedziba Biuro dyrekcji kontraktu LCS Malbork.

Zdjęcia: Marienburger Zeitung, Marienburg Archiv, 

Muzeum Miasta Malborka - trudne relacje

Zastanawiam się od lat, dlaczego nigdy w Malbork po 1945 roku nie powstało muzeum upamiętniające historię tego miasta. Przecież ta historia jest tak bogata, od dziejów pradawnych do czasów współczesnych. Dlaczego? Przyznam, że nie wiem.
W obecnych czasach jedynym miejscem gdzie pamiątki związane z Malborkiem znajdują się w formie wystaw jest Hamburg, mamy trochę rozproszonych zbiór w różnych miejscach w instytucjach w Polsce, a także dużo drobnych pamiątek wśród kolekcjonerów i mieszkańców.
Członkom stowarzyszenia Heimatkreis Marienburg nie udało się dojść do porozumienia z władzami Malborka i przynajmniej ta droga pozyskania pamiątek na chwilę obecną wydaje się zamknięta, co nie znaczy, że miasto, a właściwie jej władza nie może na własną rękę tworzyć Muzeum Miasta Malborka pozyskując pamiątki z innych źródeł. Chcieć znaczy móc.
Z drugiej strony nie dziwię się nieufności stowarzyszenia wobec Urzędu Miasta. Tyle spraw, tyle rzeczy zrobionych nie tak jak wydawałoby się powinno być. Trudno.
Pozostaje teraz inwencja władz miasta i ewentualne inicjatywy obywatelskie

link do artykułu - fragment


Decyzję o pozostawieniu zbiorów w Hamburgu członkowie stowarzyszenia Heimatkreis Marienburg podjęli podczas 36 zjazdu w Königswinter nad Renem. 

- Okazało się, że dawnym malborczykom brakuje zaufania względem obecnych władz Malborka - informuje Bodo Rueckert, przewodniczący Heimatkreis Marienburg. 
...
Kolejne głosowanie nad losami Marienburg-Archiv odbędzie się najpóźniej 1 października 2014 roku.

Ruder Club - Klub Wioślarski w Malborku

Klub Wioślarski został założony w Malborku w roku 1905, na siedzibę klubu swój ogród przekazał niejaki kupiec Rempel, co ciekawe zapewne ok 1929 roku budynek został powiększony poprzez dobudowanie niemal identycznej części (bliźniak). Większość konstrukcji została zniszczona w 1945 roku podczas oblężenia miasta. Współczesne zdjęcie ukazuje pozostałości, przyziemie budynku, żuraw i schody wykonano ponownie po wojnie, elementy murów nad Nogatem zachowały swój kształt.

Na zdjęciach Klub Wioślarski w Malborku - Ruder Club Marienburg na przestrzeni lat.

Budynek  przed rozbudową

Budynek po wybudowaniu Ratusza oraz powiększeniu

Współczesne pozostałości budynku Klubu Wioślarskiego

źródło: zbiory prywatne, Marienburg Archiv, zdjęcie własne

Problem związany z pracami na Wałach Plauena

Prace związane z odbudową zabudowy na wałach Plauena (wschodnia strona zamku) postępują szybkim tempem, już dziś ogłoszone są jako wielki sukces, wiecie: projekt, dokumentacja, inwestycja, bla, bla, bla... jest cudownie! Ale jest i "ale". Jak zawsze...
Jest coś co umyka w pełnym spojrzeniu na problem odbudowy tej części terenów zamkowych. Zamek został zniszczony w 1945 roku, część wschodnia pozostała nieruszoną i dawała świadectwo tej historii i ogromowi zniszczeń jakich doznał zamek.

Oto jedno z kryteriów związane z wpisaniem zamku na listę Unesco

Zamek stał się nadto, w pewnym sensie - ideologicznym pomnikiem historycznym, bowiem niejednokrotnie był instrumentalnie wykorzystywany do realizacji skrajnych idei politycznych, tj. nacjonalistyczne i szowinistyczne wizje przywódców Trzeciej Rzeszy.

Wały są odbudowywane tak jak to wyglądało przed wojną, zatracany jest element ukazujący historię tego miejsca związaną z okresem oblężenia w 1945 roku. Zastanawiam się czy to tak powinno być, czy nie powinno się zostawić potomnym choć najmniejszego śladu trudnych i tragicznych czasów współczesnych. Ogromnych zniszczeń, utraty, grabieży. Zastanawiam się czy tak powinna wyglądać rekonstrukcja, a jeśli nie rekonstrukcja to adaptacja z tym niszczącym krajobraz wschodniej strony zamku kopcem z budynkiem kas. Nie jestem historykiem, ale wydaje mi się, że w pewnej formie powinny być pogodzone elementy dawnej świetności zamku z jego wciąż żywą, niejednokrotnie tragiczną historią. Powstał projekt ukierunkowany tylko w jedną stronę. Myślę, że popełniono błąd, że nie pozostawiono historii takiej jaką była, gdzieś ślepo podąża się w dawne czasy... a wystarczyło by pozostawić choćby Bramę Nową, w takim stanie jakim byłą obecnie, z oczywiście odbudową mostów i rekonstrukcją wejścia na zamek, myślę, że dla turystów wejście przez zniszczoną bramę byłoby niesamowitym doznaniem. Niestety, teraz to jest klasyczna w formie Brama Hindenburga ;-)

Brama Mariacka - przemiana w latach 1939-55

Trzy fotografie ukazujące Bramę Mariacką w trzech różnych etapach jej istnienia (rozmyślnie pominąłem różnego rodzaju przemiany zadaszenia i elewacji na przestrzeni XIX/XX wieku).

Zdjęcie pierwsze, z okresu ok 1936-44, druga fotografia to prawdopodobnie lato 1945 roku, trzecie zdjęcie - okres po rozebraniu zabudowy starego miasta, prawdopodobnie lata 50'te. Szokujące wrażenie robi skala zniszczeń powstałych podczas oblężenia miasta w 1945 roku.

źródło: Marienburg Archiv

Malborskie łapu-capu

W Malborku bywa dziwnie, ostatnio "styropianuje się" szpital i wygląda to jak wygląda, - zdjęcia wkrótce.
W pobliżu Bramy Mariackiej powstało COŚ, co w dosyć eksperymentalny sposób kontrastuje z okoliczną zabudową. Może i wizja jest na wskroś nowoczesna wykończeniem, ale czy odnajduje się w malborskiej tradycji, a przede wszystkim komponuje się z czymś, no wiecie... czymkolwiek...

A tak bywało kiedyś...

źródło: Marienburg Archiv, zdjęcia własne

Baśniowe klimaty

Tak, wiem, że mosty w tle, ale wśród tych ruin brakuje tylko smoka ;-)))))

źródło: Marienburg Archiv

Kopernika jakiej już nie ma

Pamiętacie? Ulica Kopernika w Malborku wygląda obecnie całkiem inaczej. Lata 90'te.

źródło: Marienburg Archiv

źródło: Prasa Malborska - rok 1994 (widok ulicy), rok 1998 (rozbiórka)

Piastowska 3 - zdjęcia dawne

Budynek przy ulicy Piastowskiej 3 wkrótce przestanie istnieć, zastąpi go nowa półkopia. Oto dawne zdjęcia fragmentów budynku zachowane w Marienburg Archiv. Ujęcia powojenne, ku pamięci.

źródło: Marienburg Archiv

Malbork zapomniany...

Wielu kojarzy dawny Malbork/Marienburg z pięknem zamku, starego miasta, stylizowanych widokówek. Warto pamiętać, że Malbork też był biedny, zwykły i zapomniany... taki jak ten na zdjęciu poniżej.

źródło: Marienburg Archiv

Mroczna postać...

Bardzo ciekawe zdjęcie z dawnych czasów... Sklep... kilka osób pojawia się na zdjęciu, obsługa, może właściciel i... ta tajemnicza postać w tle przy uchylonych drzwiach... :-) Bardzo fajna fotografia.

źródło: Marienburg Archiv