4 kwietnia 2012

Zdjęcia obozowe - Stalag XXB

Zdjęcia z obozu jenieckiego - Stalag XXB

źródło: Archiwum fotograficzne ICRC Library and Research Genewa




2 kwietnia 2012

Malborska "Biblia Pauperum"

Co prawda, znawcy tematu pewnie się obruszą, bo to ani nie książka ani nie średniowiecze ale trudno uniknąć tego skojarzenia patrząc na 72 obrazy znajdujące się w kościele MBNP przedstawiające sceny ze Starego i Nowego Testamentu (co ciekawe, o ile te ostatnie ułożone są chronologicznie, to te pierwsze wstawione są trochę "bez ładu i składu"). W Malborku znajduje się jeszcze jedno „seryjne” przedstawienie scen biblijnych – na Zamku Wysokim na kafelkach ozdabiających umywalkę (jak wieść gminna niesie, do dziś nie udało się zidentyfikować wszystkich przedstawień), a potem by zobaczyć kolejne najbliższe tego rodzaju malowidła trzeba jechać do katedry w Pelplinie.

fotografie dzięki uprzejmości Jacka Kmiecia
Kościół w obecnym kształcie powstał w latach 1707-14 z wykorzystaniem poprzedniej budowli. Empory, na których znajdują się malowidła częściowo istniały już w poprzedniem budynku kościoła i najstarsza ich część pochodzi z 1689 r. a ostatecznie zostały zakończone w 1732 r.
Autorami malowideł, które się na nich znajdują, byli malborżanie, przynajmniej z zamieszkania. Johann Martin Gunter, autor 41 przedstawień wykonanych w ciągu 14 lat a zakończonych w 1732 r. (jest też autorem zamalowanych malowideł na stropie z 1735 r.) znajdujących się w emporze północnej i wschodniej części empory południowej. Pozostałe 31 malował urodzony w Królewcu Georg Horck, który oprócz tego, że parał się w Malborku malarstwem prowadził aptekę i … browar. I być może to jego zaginione malowidło wiszące przed wojną na ścianie zakrystii zamieszczam powyżej (dziękuję za zwrócenie uwagi Anonimowemu :-) vide komentarz).
Panowie byli raczej sprawnymi rzemieślnikami niż artystami i pracowali zapewne zgodnie z założeniami stworzonymi przez innych. W każdym razie w kompozycjach nie byli zbyt oryginalni ale korzystali z dobrych wzorców. Ponad 30 malowideł wzorowanych jest na pracach Mattheusa Meriana St. (1593-1650), na którym wzorował się też Dahlberg (ten od planów Malborka w okresie Potopu, o czym już wspominałem w jednym z wcześniejszych postów) a autorami pojedynczych „inspiracji” byli także Joos Amman (1539-1591), Anton III Wierix (1596-1624), Abraham van Diepenbeeck (1596-1675) i Albert Flamen (1620-1674) a nawet szkoła Rubensa (Ostatnia wieczerza). Więc jak na taką „dziurę” jaką ówcześnie był Malbork inspiracje robią wrażenie i świadczą o tym, że zarówno pomysłodawca czy pomysłodawcy tematów, jak i obaj malarze byli „na bieżąco” z tym co się działo w szerokim świecie. (Bardziej zainteresowanych tematem odsyłam do publikacji B. Butryna, "Zespół obrazów z lat 1689-1732 na emporach w poewangelickim kościele św. Jerzego w Malborku", Studia Zamkowe t. III, Malbork 2009).

1 kwietnia 2012

Baba Maślankowa - wczoraj i dziś

Malborski ślusarz Emil Jantzen w 1906 roku wykuł z blachy zwieńczenie Wieży Maślankowej czyli tzw "Babę Maślankową". 
Baba przetrwała do dziś i wita podróżnych przyjeżdżających pociągiem od strony Gdańska :-)
Zwieńczenie posiada masę dziur po kulach powstałych w czasie oblężenia zamku ale jak widać Baba ma się świetnie.



źródło: zdjęcie współczesne własne oraz "Zamek w Malborku Die Marienburg 1882-1945"
...o Wieży i Babie było na blogu tu i tu.

31 marca 2012

Dlaczego?

...świętuje się wszystkie możliwe rocznice związane z latami 1939-45, a nie dba się o pomniki z nimi związane?


30 marca 2012

Zamek w Malborku w 1890 roku

Bardzo ciekawe zdjęcie Schwarza jest dostępne obecnie na ebayu, fotografia datowana na 1890 rok ukazuje bardzo ciekawe i już nieistniejące elementy, brama południowa do zamku wysokiego oraz kolegium jezuickie, no i oczywiście te dachy w trakcje wymiany...

źródło: ebay


29 marca 2012

Stara pieczęć malborskiego magistratu

Historia pieczęci i rok jej wykonania nie jest nam znana, pieczęć jest współcześnie zamocowana do drewnianego kołka.

źródło: zbiory prywatne


28 marca 2012

Dawne artystyczne śmieci

Tytułowy artyzm dla ówczesnych mieszkańców Malborka oczywiście nic nie znaczył. Ukazane na skanach rachunki były czymś powszednim i normalnym, zapewne miały w dawnych czasach tak jak i obecnych rangę śmieci, ot dzisiejsza faktura. 
Zachwyca dbałość o najdrobniejszy detal. Kilka przykładów z bardzo wielu starannie wykonanych druków.




źródło: zbiory prywatne