Stary Malbork - blog

Baszta Maślankowa

2012-01-29T22:02:00.000+01:00

Baszta Maślankowa w różnych etapach swojego istnienia w ikonografii.

Gnojewo - Neolityczny Beton sprzed 4500 lat

2012-01-29T12:08:00.000+01:00

Bardzo nowatorska i księżycowa teoria mówiąca o tym, że rusztowania postawione kilka lat temu przy kościele w Gnojewie są wykonane z tzw. "neolitycznego betonu" i mają ok 4500 lat...

Polecam lekturę... Poniższe zdjęcia własne

Gnojewo 2012

Gnojewo 2009

Rewelacyjne albumy z fotografiami Zamku - 1935-37

2012-01-28T10:25:00.004+01:00

Trzy albumy z lat 1935-1937 przedstawiają zdjęcia zamku w Malborku, prac wykonywanych na nim i wielu innych ciekawych rzeczy. Gorąco polecam, niestety można tylko pooglądać, bo zamówienie odbitki kosztuje fortunę :(

Rewelacyjne zdjęcia!

Zapraszam do obejrzenia:

Bilder aus Marienburg I. Pr. 1935 - http://fotocollectie.huisdoorn.nl/HuDF-A116

Bilder aus Marienburg I. Pr. 1937 - http://fotocollectie.huisdoorn.nl/HuDF-A117

Marienburg Baujahr 1936 - http://fotocollectie.huisdoorn.nl/HuDF-A121

zrzuty ekranu:

Malbork - makieta z 1935 roku

2012-01-27T22:42:00.000+01:00

Na stronie jest piękne zdjęcie makiety zamku malborskiego i jego otoczenia z roku 1935. No i ten mostek na południu... R E W E L A C J A

Inv: F 0442,1

Planinhalt: Modell zur Ausstellung der Hochbauabteilung des Verkehrs- und Baumuseums Berlin

Datierung (des Blattes oder Bauwerks): 1935

Material/Technik: Foto

Maße: 16 x 23,4 cm

Darstellungstyp: Modell

Gattung: Foto

Land: Polen (zeitgen.: Deutschland)

Region: Pommern (zeitgen.: Westpreußen)

Ort / Stadt: Malbork (zeitgen.: Marienburg)

URL: http://architekturmuseum.ub.tu-berlin.de/index.php?set=1&p=79&Daten=134778

zdjęcie: zrzut ekranu strony w internecie

Barka "Malbork"

2012-01-27T21:42:00.002+01:00

Barka "Malbork" stała przy kładce, już jej nie ma. Symbolicznie "łapiąca się" na wiele wykonanych zdjęć zamku i okolic. Wg wikipamii.org dane jednostki i jej historia:

Prawdopodobnie najstarsza barka żeglugi śródlądowej w Polsce.

Rok budowy: 1884

Pierwotnie zbudowana ze stali połączonej nitami i drewnianym dnem.

W 1943 roku otrzymała dno stalowe.

Pływała z towarami (żywność, cukier) po Wiśle i Noteci.

Krótka historia:

Pierwszy właściciel - Wilhelm Huhn z Torunia.

od 1920 roku Bernard Drążkowski.

W czasie okupacji - przejęta przez Niemców.

Od 1948 r. - Państwowa żegluga na Wiśle.

Od 1955 r. - P.P. Żegluga Bydgoska.

Od 1970 r. - jako przystań pasażerska w Ciechocinku.

Od 1991 r. - jako bar na wodzie BOS w Malborku.

Zdjęcia barki z 2011

Dawna żegluga na Nogacie

Silny Zbyszko z Bagdańca a sprawa malborska!

2012-01-27T19:10:00.004+01:00

Z okazji 500 lecia wyzwolenia Malborka, w publikacji pojawił się Maćko! Pojawił się Zbyszko z Bagdańca! Przewodnicy z PTTK na szlakach Warmińskich...

Specyfika czasów... szkoda, że nie było portretu Stalina we wnęce kościoła na miejscu madonny ;-)

Zdjęcie z publikacji Program obchodu 500-lecia wyzwolenia Malborka - 1957

Zarobki imponujące! - Malbork w 1954 roku

2012-01-27T18:55:00.000+01:00

Malbork i okolice z 1954 Mamuszki napisane w Warszawie. Polecam jako duch epoki.

Strażacy i Schule Heinrich von Plauen

2012-01-26T22:49:00.003+01:00

Budynek obecnie bardzo charakterystyczny i znany w Malborku przy ulicy Żeromskiego, po dawnej przeszłości zostały na ścianie szczytowej ślady po napisie z dawną nazwą szkoły oraz pozostałości po wieży strażackiej...

Camping przy zamku!

2012-01-26T22:02:00.000+01:00

Wyobrażacie sobie dziś taki camping przy zamku? :-)))

Pocztówka wydawnictwa "RUCH", zdjecie J. Osuchowski

Malbork turystyczny - 1964

2012-01-25T22:39:00.000+01:00

...z przewodnika turystycznego... z 1964 roku... w porównaniu do znanego nam np internetowo 2012 ;-)

1945... 1946...

2012-01-25T22:21:00.004+01:00

Masowy grób odkryty w Malborku przywrócił zapomniany dla wielu temat ludzi wypędzonych, zaginionych... Niemców, Polaków i innych nacji, którzy znaleźli się w Malborku, Malborku roku 1945... Temat rzeka... ale nie o tym...

Przy ulicy Pionierów 2 w Nowej Wsi, niegdyś Kniprode-Weg mieszkała rodzina Państwa Kampe... w 1945 roku zaginęły bez śladu ich dzieci 9 letni Herherd i 16 letnia Gerda...

...w 1946 roku zamieszkała w tym opuszczonym, rozszabrowanym domu moja babcia z dziadkiem i ich dzieckiem... Takie małe malborskie historie... rozpoczęli nowe życie...

Zamkowe lapidarium

2012-01-23T21:22:00.001+01:00

Miejsce magiczne

Książka o malborskich cmentarzach - ogłoszenie

2012-01-23T20:01:00.001+01:00

Do publikacji o malborskich cmentarzach poszukiwane są wszelkie informacje o osobach na nich pochowanych. Jeśli ktoś z Państwa jest zainteresowany by nota biograficzna o bliskim była w publikacji zawarta, proszę o przesłanie a jednocześnie udostępnienie do publikacji informacji o treści ( wedle uznania ): imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, data śmierci, cmentarz na którym osoba została pochowana, wykonywanym zawodzie, przynależności do organizacji, odznaczeniach i o innych osiągnięciach czy też rzeczach które uznają Państwo za ważne. Tu istnieje dowolność. Jeśli dysponują Państwo zdjęciami lub wszelkimi dokumentami, które mogłyby wzbogacić według Państwa publikację, również można dołączyć. Dane otrzymane dzięki Państwa życzliwości nie zostaną nigdzie indziej wykorzystane niż poza wspomnianą publikacją i poza publikacją nikomu udostępnione. Zamówione materiały zostaną zwrócone.

Termin nadsyłania lub przekazywania informacji upływa dnia 31.12.2012 roku.

Materiały można przesyłać mailowo lub istnieje możliwość osobistego odbioru po wcześniejszym ustaleniu terminu.

Poniżej dane do kontaktu:

adres e-mail: mk_barwinski@wp.pl lub telefonicznie 511 75 65 75

Loeser & Wolff

2012-01-22T20:59:00.001+01:00

Z braku zdjęć historycznych budynku, nie wiedzieć czemu, współcześnie, niegdyś chluba Elbląga, a w Malborku ponad 200 pracowników w filii zakładów produkujących cygara, zatrudniających głównie kobiety...

Ulica Grunwaldzka

Niemieckie obozy jenieckie i miejsca internowania 1939-45

2012-01-22T18:48:00.002+01:00

Książka w języku niemieckim o niemieckich obozach jenieckich i miejscach internowania w latach 1939-1945. Książa zawiera 336 stron i opisuje niemiecki system obozów jenieckich, położenie, funkcje, zakres działania, zdjęcia, pieczęcie... Jedyną wadą może wydać się rok wydania 1986. Ale jak ktoś ma książkę, to proszę o podzielenie się wiedzą o niej.

Szkoła podstawowa nr 3 - wczoraj, dziś... jutro?

2012-01-22T11:31:00.000+01:00

Niegdyś restauracja i zajazd Paula Erdmann'a, po wojnie i do czasów obecnych szkoła podstawowa nr 3 im. 2 Pułku Nocnych Bombowców "KRAKÓW". Szkoła składająca się z dwóch budynków po obu stronach ulicy Głowackiego stała się zbyt mała, a komunikacja pomiędzy budynkami zbyt niebezpieczna dla dzieci. Dlatego też od pewnego czasu powstaje nowa SP3 na tzw. Osiedlu Słupecka II (info: wykonawca)

Co się stanie z jednym z obiektów szkoły po opuszczeniu go przez uczniów? Jest to jeden z najpiękniejszych dawnych budynków w Malborku.

Źródło: zdjęcia archiwalne hotelu (przed 1945), zdjęcie współczesne szkoły (luty 2011), zdjęcie budowy (styczeń 2012) - zbiory prywatne, planowany wygląd (zakończenie prac 2012-13) - strona wykonawcy

Wielcy fotografowie w Malborku

2012-01-22T10:22:00.000+01:00

W Tczewie urodził się Alfred Eisenstaedt choc wyjechał z niego w wieku 8 lat (w 1906 r.) zanim zdążył zrobic pierwsze zdjęcie. Z pobytu Alberta Renger-Patzsch'a w Gdańsku pozostało jego słynne zdjęcie z kościoła Mariackiego.

A Malbork ... , jak to Malbork ... - tak jak do malarzy, czy pisarzy nie miał też wielkiego szczęścia do fotografików. Co prawda zrobił tu serię zdjęc, m. in. związanych z pobytem Wilhelma II (które już wcześniej pokazał Jack Sparrow) prekursor kinematografii Ottomar Anschutz - ale bardziej niż fotografiami z zamku zasłynął swoimi bocianami z 1884 r.

W "naszych" czasach Malbork fotografował Jan Bułhak twórca programu "fotografii ojczystej".

O Malbork zawadził prawdopodobnie mistrz fotografii monochromatycznej Jan Weselik skoro miał czas by upamiętnic PGR Bystra wystawiany na I Biennale Polskiego Krajobrazu w Warszawie w 1963 r. (fotografia pochodzi z zasobów Galerii Dyląg).

Na pewno zamek fotografował też Stefan Arczyński, nestor polskiej fotografii, który swego czasu zaimportował "Nową Rzeczowośc" do Polski (jego malborskie fotografie można były niedawno zobaczyc na allegro) a także Henryk Hermanowicz w okresie jego pracy z Władysławem Broniewskim w 1955 r. W Malborku był także Paweł Pierściński współtwórca słynnej "kieleckiej szkoły krajobrazu"

"Wspominam pobyt w Malborku. Po fotografowaniu imponującego zamku rozpoczęliśmy poszukiwanie noclegu. W sezonie turystycznym było to wręcz niemożliwe. Pozostawał nocleg w stodole, lecz chłopi nastawieni nieufnie do "przebierańców" (stroje turystyczne) nie chcieli udostępnic stodoły. W jednej chałupie gospodarz zagadnął nas, skąd jesteśmy. Okazało się, że on pochodzi z Sadowia. Była to miejscowośc, którą dobrze znałem: piękny widok na Pasmo Jeleniowskie Gór Świętokrzyskich. Po sprawdzeniu moich wiadomości gospodarz udzielił nam noclegu w stodole, a dodatkowo również poczęstował kolacją (...)."

Pewnie lista mogłaby znacznie dłuższa ale, o dziwo, jakoś Malbork w świecie fotografii, mimo że ciągle wałkowany, nie zaistniał żadnym silniejszym akcentem, ciągle jest więc szansa dla współczesnych fotografów ...

Cmentarz przy ul. Jagiellońskiej w Malborku

2012-01-21T19:25:00.000+01:00

Opuszczony cmentarz, w latach stalinowskich był miejscem w którym chowano Polaków obok Niemców, jednych chowano po wojnie, drugich do 1945 roku... Katolicy i Ewangelicy równi wobec śmierci spoczywali i spoczywają obok siebie. Od wielu lat cmentarz dewastowany czeka na likwidację na polecenie możnych...

Gustav i Willy Eisenack

2012-01-21T18:01:00.003+01:00

Niegdyś wzorcowe gospodarstwo Gustava Eisenacka i jego syna Willy'ego, uwieczniono na pocztówce z Wielbarku oraz okolicznościowym zdjęciu wykonanym przy kuźni w owym miejscu.

Po wojnie PGR. Obecnie teren zajmowany przez "Fides" na ulicy Rolniczej.

Zdjęcie archiwalne wykonane z mostku na Młynówce, współczesne ujęcie z bliższej perspektywy ze względu na stojące domy jednorodzinne.

źródło: zbiory prywatne

"Czwartacy" w Malborku

2012-01-21T10:25:00.000+01:00

Wszyscy, którzy interesują się choc trochę historią regionu słyszeli zapewne o masakrze polskich rozbrojonych kawalerzystów pod Fiszewem - opisuje ją pułkownik Józef Święcicki, ostatni dowódca "Czwartaków", swoją drogą piękna i tragiczna postac - w czasie, której zginęło 7 żołnierzy, 11 zostało rannych a reszta (ok. 180) została uwięziona w zamku w Malborku.

Trochę więcej szczęścia mieli żołnierze z 10 pułku piechoty "(...) natychmiast żołnierze pruscy tych kilkadziesiąt dokoła ich otoczyli i z taką paradą z zamku wyruszyli. Dwóch doboszów bębniło marsz. Lecz gdy przybyli na ulicę szeroką, której domy są w arkadach, i dochodząc do środku, gdy ujrzeli w końcu bramę, którą do Polski przechodzic mieli, przy tym mnóstwo narodu, bo to był dzień targowy, więc kilkunastu razem krzyknęło "stój!" A zatem cały oddział się zatrzymał pytając oficera: "Gdzie pan nas prowadzisz?" Odpowieda, że do Polski. Lecz oni mówią, że nie pójdą. Tak oficer, nie mogąc strzelac, bo to wśród miasta, a co byłby uczynił, do tego tyle narodu zgromadzonego, więc rozkazuje, aby ich kolbami zmusic. Lecz tymczasem, w okamgnieniu nasi żołnierze, będąc z gołymi rękoma zupełnie Niemców rozbroili. Pospólstwo zaś, patrząc na to, kilkakrotnie wiwat wykrzyknęli, wołając: "Brav Polak!" Do tego poczęli się wyśmiewac z pruskich żołnierzy. Co oficer widząc to, do najwyższego zawstydzony, ale także woła: "Brav Polak!", i prosi, aby oddali broń, i że im dozwala, aby sobie poszli, gdzie się podoba. Więc natychmiast oddali, a pospólstwo w tym momencie uzbroiło naszych w kije, duże kostury".

"Czwartacy" choc koleje ich losu na Żuławach były zmienne, generalnie mieli więcej szczęścia ale ich przemarsz przez Malbork też nie był pozbawiony dramaturgii, jak wspomina pułkownik Święcicki "A przechodząc ulicą szeroką, gdzie cała po obu stronach jest w arkadach, ujrzałem mnóstwo wart i szyldwachów, gęsto porozstawianych pomiędzy tymi arkadami. (...) usłyszeliśmy muzykę i ujrzeli pułk maszerujący; na przedzie przed nimi o kilkadziesiąt kroków jeden podoficer i ośmiu żołnierzy pruskich z bronią, a za nimi maszerował pułk 4, lecz z jaką czystością, w jakim porządku i z jaką miną maszerowali. (...) W takiej więc paradzie przechodzili całe miasto, co wszystkich Prusaków do najwyższego zdziwienia wzbudziło. (...) wyszli za bramę, gdzie był plac wielki (...) i biuro placu, a na przeciw po drugiej stronie, landratura (...)." Co prawda "landratura" to oczywiście nie ta, której budynek można oglądac także i dzisiaj ale widac tradycje miejsca były znacznie starsze niż się wydawało.

Stalag XXB - komando nr 609 Królewo Malborskie

2012-01-20T20:24:00.001+01:00

Komando nr 609 obozu jenieckiego Stallag XXB stacjonowało w Królewie Malborskim. Czy jeńcy pracowali w montowni FW? Póki co nie wiemy, w każdym razie tam byli. Informacja o obecności komanda występuje na mapach jednak bez podania lokalizacji. Prawdopodobnie nie było ofiar wśród jeńców podczas nalotu.

Oto tłumaczenie poniższego tekstu wykonane przez Pawła Głogowskiego:

Koenigsdorf (Królewska Wieś) - 300 jeńców

Wyjścia (przepustki) zabronione, zakaz palenia poza dniami regularnej dystrybucji. Lektura książek dozwolona w sobotę wieczór i niedzielę (17 grudnia 1943) Radioskopia. Dystrybucja listów i dodatkowych kartek (17 grudnia 1943) Prace przy szańcach (na wolnym powietrzu 17 grudnia 1943)

Obecność lekarza i księdza, obaj ukarani (5 marca 1944) Jeńcy stale nadzorowani przez uzbrojonych strażników (5 marca 1944) Dyscyplina. Szańce. Dwa dni wolnego na Nowy Rok 1944. Ciągle w Polsce 17 września 1944.

Jak widać ani słowa o lotnisku i montowni... Szukamy dalej :-)

Dzieje Nowego Stawu - Klofczyński / Jedliński

2012-01-20T19:42:00.003+01:00

Książka o Nowym Stawie i jego historii, 514 stron, bogato ilustrowana. Dużo fotografii czarno-białych i kolorowych. Cena 60 zł i można ją nadal nabyć (obecnie w Nowostawskim Ośrodku Kultury przy ul. Bema 7/pok.1 w Nowym Stawie). Wartość merytoryczną i ocenę książki pozostawiam czytającym :-)

Polecam, bo to wielka rzadkość, by tego rodzaju publikacja ukazała się na Żuławach.

PS: Bartku - format trochę mniejszy niż cykl Jedlińskiego o Malborku

Książka o nalocie na lotnisko w Królewie w 1943

2012-01-20T18:55:00.000+01:00

Książka The "Magic" 1,000-foot Circle: Eighth Air Force Precision Bombing, Mission No. 113 of 9 October 1943 autorstwa Roberta H. Hodges

Publikacja opisuje nalot na lotnisko w Królewie 9 października 1943 roku. Książka zawiera wiele interesujących informacji, zdjęć, map związanych z nalotem i jego skutkami. Co prawda wiele z tych informacji dostępnych jest w internecie lecz nie wszystkie zostały opublikowane online.

Polecam książkę, choć do tanich nie należy.

Terra incognita

2012-01-20T10:11:00.000+01:00

Wiosną 1635 r. rozpoczęły się w Sztumskiej Wsi rozmowy traktatowe pomiędzy Polską i Szwecją. Ich uczestnikiem był m. in. Francuz Charles Ogier, który pozostawił po sobie Dziennik podróży do Polski 1635-36 (doczekał się on w Polsce dwóch wydań - w 1950 i 2010 roku). W jego pierwszej części sporo miejsca poświęcił Malborkowi, choc bardziej koncentrował się na opisie zdarzeń niż miejsca (większe szczęście pod tym względem miał Gdańsk) w tym także perturbacji jakie występowały w Malborku na tle religijnym. "Kościół w Malborku należał zawsze do katolików. W czasie tych wojen szwedzkich wdarli się do niego, przed laty dziesięciu, luteranie. Wskutek tego pozostał wspólnym dla katolików i luteranów. Katolicy mają dwa ołtarze, luteranie jeden. Od świtu do godziny dziewiątej zajmują go katolicy, od dziwiątej do południa luteranie, którzy jednak mają przewagę i liczbę i zamożnością. Są-ci tylko trzy lub cztery rodziny katolickie w mieście, reszta schodzi się ze wsi sąsiednich". Może i nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego ale taki "podział" kościoła trochę dziwi zważywszy, że chodzi o kościół zamkowy a niedaleko był przecież kościół św. Jana i wcale nie tak odległy kościół św. Jerzego.

Da się wyłuskac trochę odniesień ale Malbork nie musiał wówczas zachwycac cudzoziemskich gości, którzy zamiast opisywac uroki miasta zajmowali się tym co poza nim - "(...) poszliśmy na przechadzkę do lasu czy gaju położonego bardzo blisko pod miastem. Tarnina jeszcze nie rozkwitła, widne były tylko pączki kwietne, gdy liście tymczasem już się rozwinęły. Wszędzie pasła się mnogośc wielka koni, bydła rogatego i trzody chlewnej; (...)".

O ile położenia owego "gaju" można się domyślac bowiem na powstałych 20 lat później (światło dzienne ujrzały one dopiero 1696 r.) planach Dahlberga, to już na próżno szukac na nich miejsca, o

którym Ogier wspomina w zapisku z Malborka pod datą 13 czerwca 1635 r. "Zaprowadziliśmy najdostojniejszego posła na półwysep drzewami obsadzony, iżby się skrzepił w słabości, co go dnia tego niepokoiła. Skrzepił się tam tak wonią i widokiem kwiatów, którymi pokryta tarnina, jak i samą przechadzką".

Malbork - interesująca panorama miasta z XIX wieku

2012-01-19T22:24:00.002+01:00

Pocztówka pojawiała się w dwóch wersjach(?): kolorowa i czarno-biała, najczęściej w obiegu datowanym na 1908-15, takie lata znamy. Wydawcy: Conrad Junga, Bromberg i Verlag M.R.D. zapewne też inni.

Co ciekawe grafika przedstawia obecną ulicę Kopernika jakiej obecnie nie możemy zobaczyć, do dziś pozostał tylko jeden dom - Przytułek. Dlaczego pocztówka jest tak ciekawa? Przedstawia fotografię wykonaną przed 1898. Nie ma synagogi, nie ma urzędu telegrafów, jest browar.

No i te ogródki!

Ferdinand Schulz - książka

2012-01-18T23:00:00.002+01:00

Malborski lotnik Ferdinand Schulz, przez długi czas zapomniany, negowano i świadomie zapominano o jego wyczynach. W ostatnim czasie przypomniano sobie o nim. Waldek Klawiński i Inicjatywa Aktywny Malbork przywrócili go miastu. Pomnik wrócił, odnaleziony, nagłośniony... Tomku,... Waldku....

A to książka... Najdokładniej opisująca lotnika. Ja polecam...

Plotkowo!

2012-01-18T22:37:00.000+01:00

No cóż, plotkujemy...
Zamek wydał książki o Schmid'cie oraz o Gnojewie. Warto!
Archeo kopią na Łacinie ale nie wiem co odkryli ;-) więc trzeba czekać na newsy, ja ich nie mam.
Z ciekawych spraw, jestem zakopany w temacie nalotów na Królewo, coś z tego opisze na blogu. Nieustannie niczym IPN grzebiemy w temacie Stalagu XXB. Tu jest trudno...
Polecam książki o Gnojewie (zamkowa) oraz o Nowym Stawie (jest dostępna!), wkrótce szczegóły o ciekawych publikacjach, które warto posiąść.
To tyle na razie z plotek.... a.... powstanie jak sądzę bardzo dobra książka o malborskich cmentarzach oraz o czymś jeszcze, ale o tym kiedyś indziej! ;-)

Pozdrawiamy!

Lokomotywy Malborskich Kolei Wąskotorowych przed 1945 rokiem

2012-01-18T17:14:00.000+01:00

Na aukcjach ebay pojawiły się ostatnio zdjęcia lokomotyw kolei wąskotorowych opisane jako

Marienburger Kleinbahnen Lok-Nr: 2,3,4. Piękne zdjęcia, nie wiemy czy lokomotywy były rzeczywiście w służbie malborskiej kolei i gdzie został wykonane fotografie.

źródło: ebay

List Bernharda Schmid'a z 1946 roku do Konrada Will'a

2012-01-17T18:32:00.000+01:00

Na rok przed swoją śmiercią Bernhard Schmid wystosował list do proboszcza w Malborku Konrada Will'a (katolicki proboszcz, który w latach 1945-1957 sprawował opiekę nad Niemcami, którzy pozostali w Malborku) z prośbą o uzyskanie informacji o pamiątkach rodzinnych, książkach, rzeczach osobistych historyka pozostawionych przez niego w Malborku w styczniu 1945 roku. Schmid wyraża troskę o pozostawionych przyjaciół, o obiekt swoich prac konserwatorskich i wyraża nadzieję, że jego zbiory zostaną mu zwrócone, co nigdy nie nastąpi.

źródło: Marienburger Zeitung Nr 285 12/71 Grudzień 1971

Bernhard Schmid (1872-1947) Księgozbiór prywatny

2012-01-17T17:23:00.000+01:00

Nigdy nie doczekał się po emigracji w 1945 zwrotu swoich zbiorów...

Bernhard Schmid (1872-1947) Księgozbiór prywatny ostatniego niemieckiego konserwatora Zamku w Malborku

Spis treści:

I. Stan badań i źródła do życia i dorobku naukowo-konserwatorskiego Bernharda Schmida.

II. Biografia Bernharda Schmida (1872-1947)

III. Miejsca przechowywania książek Bernharda Schmida do i po 1945 r.

1. Księgozbiór Bernharda Schmida do 1945 r. i jego charakterystyka

2.Pozostałości księgozbioru Bernharda Schmida w bibliotekach polskich po zakończeniu II wojny światowej.

a. Biblioteka Instytutu Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu

b. Biblioteka Muzeum Narodowego w Gdańsku.

c. Biblioteka Muzeum Zamkowego w Malborku

d. Biblioteka Muzeum Narodowego w Warszawie

e. Biblioteka Główna UMK w Toruniu

f. Zbiory prywatne

IV. Zainteresowania Bernharda Schmida dawną kartografią miejską

Aneks źródłowy: Fragment wykazu przedmiotów będących w posiadaniu Bernharada Schmida w 1900 r.

V. Ocena wartości naukowej księgozbioru Bernharda Schmida

Streszczenie w języku niemieckim

informacja o książce: MZM

Gotycki Kościół pw. Św. Szymona i Św. Judy Tadeusza w Gnojewie

2012-01-16T20:49:00.001+01:00

Publikacja dostępna w sklepie zamkowym, wkrótce się po nią wybieram :-)

Spis treści:

I. Charakterystyka materiałów, na których oparto opracowanie.

II. Wieś i kościół na przestrzeni wieków.

III. Opis kościoła pw. Św. Szymona i Św. Judy Tadeusza w Gnojewie.

IV. Próba odtworzenia przemian architektonicznych

V. Kościół w Gnojewie na tle gotyckiej architektury sakralnej na Żuławach.

VI. Restauracja kościoła w latach 1908-09

źródło informacji: MZM

Nalot na zakłady Focke-Wulfa 9 października 1943 - zdjęcia i mapa

2012-01-16T13:06:00.000+01:00

Marienburg - Bombing Raid 09.10.1943

Zdjęcia z nalotu pochodzą ze strony alternatewars.com pokazują zakres zniszczeń zabudowy lotniska.

Mapa ukazuje miejsca gdzie upadły bomby oraz co najciekawsze, pokazuje gdzie stał jaki budynek. (oryginalny rozmiar mapy na stronie źródłowej tekstu)

Gdańsk lubię...

2012-01-16T12:53:00.002+01:00

...bo mówi do mnie o swojej historii, pokazuje mi miejsca gdzie mieszkali znani ludzie, gdzie była ulica o nieznanej dziś nazwie, gdzie był cmentarz...

Gdańsk mówi o historii, o tej polskiej, tej niemieckiej, tej "wolnej"

Niech więcej miejsc przemawia do nas :-)

Renowacji herbów po malborsku ciąg dalszy

2012-01-15T17:54:00.000+01:00

Kilka dni temu zastanawiałem się, dlaczego herby na dworcu w Malborku są podpisane tak jak są, trudno tam o logikę ale zapewne jakaś była. Ale dworzec w Malborku to tzw "pikuś". Prawdziwa sztuka konserwatorska miała miejsce przy pracach konserwatorskich na elewacji budynku Kasyna Oficerskiego w jednostce wojskowej w Malborku.
Najpierw dokonano renowacji herbów tak jak one wyglądały przed 1945 rokiem. Potem z nieznanych przyczyn herb Prus zmieniono na współczesny herb powiatu malborskiego. Dlaczego? Nie wiemy. Kto za to zapłacił? Pewnie podatnicy ;-) Niezmiernie jesteśmy ciekawi autorstwa i logiki zmiany herbu...

A może ktoś z Was wie?

zdjęcie archiwalne - zbiory własne ok 2007

zdjęcie archiwalne - Marienburg.pl za zgodą autora / zdjęcie 2011.12

zdjęcie obecne - fotografia własna 2012.01

Tajemnica pewnej bramy w Malborku cd.

2012-01-15T17:15:00.000+01:00

Kiedyś, bodajże ok 2007 roku zainspirowany poszukiwaniami Tomka i jego sugestiami, sfotografowałem poniższą bramę, o bramie pisałem także w TYM miejscu. Do tej pory nie wiem skąd pochodzi brama, gdzie była pod koniec XIX wieku. Obecnie jest na jednym z ogrodów w Malborku, wcześniej była w ogrodzeniu na cmentarzu żołnierzy radzieckich przy ul. 500 lecia. Prawdopodobnie po przebudowie pomnika, wymieniono też bramę. Brama trafiła w ręce prywatne. Ale... Wydaje się, że brama może pochodzić z pierwotnego ogrodzenia. Czyli cmentarza żydowskiego? Trudno dopasować datę, cmentarz był powiększany w innych latach niż data na bramie, 1898 to rok budowy nowej synagogi, więc może wtedy mając fundusze, zadbano o kirkut?

źródła: zbiory prywatne, zdjęcie własne

Malbork Anno Domini 1881 r.

2012-01-15T12:50:00.000+01:00

Bodajże w 1888 r. ukazało się pierwsze wydanie wspomnień "Z wakacyj" Stanisława Tarnowskiego (tego od Teki Stańczyka). Drugi tom był poświęcony Prusom Królewskim - przede wszystkim Gdańskowi ale poświęcono kilkadziesiąt stron także i "Malborgowi", który Tarnowski odwiedził 26 lipca i 10 sierpnia 1881 r.

Obraz miasta przedstawiał mu się nieco inaczej, niż ten, który znamy ze starych pocztówek, a które jak wiadomo przedstawiają "upiększoną" rzeczywistość na użytek masowego odbiorcy - w końcu nie bez przyczyny pocztówka jest emanacją kiczu.

A oto co m.in zobaczył Tarnowski: "Jedzie się dość długo od kolei, zwyczajną obojętną ulicą wśród małych domków, dąży się do zamku, okrąża się zamek, widzi się kolosalną figurę Matki Boskiej patronki grodu: aż wśród dawnych wałów i murów, dawnych klasztornych składów i młynów dochodzi się wreszcie do głównego wjazdu do mostu i bramy zamkowej. (...). U stóp Zamku skupione czerwone dachy miasteczka, kilka zrujnowanych wież i resztki miejskich murów; wzdłuż Zamku i miasteczka płynie Nogat, a za nim zielona nizka, żyzna równina Żuław; po drugiej stronie podnoszą się pagórki "garbatej Malborskiej ziemi". (...). Miasteczko małe, kilka ulic ledwo i skromne bardzo, ale nie bez pewnej charakterystycznej w niektórych szczegółach fizyognomii. Wysokie dachy, podcienia, tu i ówdzie stare mury, na końcu rynku stara brama, ratusz z ładnemi drzwiami ... kościół katolicki bardzo ładny, pełen charakteru".

No i jakże by inaczej, w zasadzie jedyny polski akcent w ówczesnym Malborku i zagadka: "Na drzwiach jakiegoś szynku stoją dwie drewniane figurki kontuszowe, wąsate, w konfederatkach, przy karabelach, jedna trzyma flaszkę i kieliszek i zaprasza drugą na wutkę." Tarnowskiemu nie udało się kupić tych jedynych dwóch Polaków (jak twierdził), których znalazł w mieście - może ktoś będzie wiedział o jakiej gospodzie wspomina? Ot taka ciekawostka sprzed ponad 130 lat.

Nieistniejący cmentarz żołnierzy radzieckich

2012-01-14T17:45:00.001+01:00

Cmentarz żołnierzy radzieckich znajdował się na Placu 3 Maja w Malborku, był jednym z kilku czasowych cmentarzy zdobywców miasta. Cmentarz zlikwidowano, pochowanych ekshumowano. Wszyscy obecnie są pochowani na cmentarzu żołnierzy radzieckich przy ul. 500 lecia w Malborku.

Zdjęcie nieistniejącego cmentarza ze zbiorów prywatnych

Hotel Kopernikus - cz. 2

2012-01-14T17:02:00.004+01:00

Pisałem już raz o Hotelu Kopernikus oto inne ujęcie wzdłuż obecnej ulicy Mickiewicza i wylotu Żeromskiego.

źródło: zbiory prywatne

Niebezpieczne malborskie mosty

2012-01-14T16:39:00.003+01:00

W latach dwudziestych XX wieku występowała dosyć skomplikowana komunikacyjnie przeprawa przez Nogat na trasie Kałdowo - Malbork, otóż na jednym moście obok siebie była ulica i linia kolei wąskotorowej. W dawnych czasach głównym środkiem transportu była dorożka, konie często płoszyły się przy mijaniu z pociągiem. W październiku 1920 doszło do tragicznego w skutkach wypadku. W wyniku spłoszenia konia dwie kobiety jadące wozem spadły pod nadjeżdżający pociąg, jedna z kobiet straciła w wyniku wypadku obie nogi i rękę, druga szczęśliwie tylko się potłukła.

Zdarzenie to było przyczynkiem do zmiany organizacji ruchu na moście kolejowo-drogowym. Wprowadzono rogatki drogowe by uniemożliwić wjazd pojazdom w czasie przejazdu pociągu.

źródło zdjęcia: zbiory prywatne

Na tropach smętka - Wańkowicz o Madonnie

2012-01-14T10:09:00.000+01:00

Trochę na kanwie niedawnej dyskusji dotyczącej "widzenia" historii cytat z propagandowej powieści reportażowej M. Wańkowicza "Na tropach smętka" - "Z daleka już wita nas prastara, wysoka na 25 stóp figura Matki Boskiej, polichromowana stiukowa rzeźba, wykładana kawałkami szkła i napuszczona różnymi kolorowymi pastami - niesamowita. Ten idol już w 1410 r. płoszył wojowników Jagiełły. Według Niemców jest to keine weibliche Madonna, według Polaków, że zacytuję Srokowskiego "po prostu potwór, rodzaj szyldu bojowego, wystawionego ponad mury zamczyska"".

Dziś pewnie niewielu myślałoby w takich kategoriach, widząc w figurze Matki Boskiej raczej zabytek sztuki niż element ideologiczny, i całe szczęście.

Cmentarz Świętego Ducha - ślady przeszłości

2012-01-13T14:00:00.002+01:00

Teren po cmentarzu to obecnie park pomiędzy ulicami Piłsudskiego a Poczty Gdańskiej. Cmentarz został zamknięty w 1945 roku gdy odbył się ostatni pochówek, a pochowanych ekshumowano w 1963r. Nie są nam znane zdjęcia archiwalne tego miejsca, wiemy, że na cmentarzu była kaplica, na ujęciach fotograficznych wykonanych przed 1945 rokiem nie udało się uchwycić cmentarza. Też nie wiadomo o nim zbyt wiele ale... zostały ślady cmentarza.

Niewielkiej wysokości murek w parku jest wykonany z nagrobków, na całej jego długości, ok 100 m. można obejrzeć fragmenty płyt z nieistniejącego cmentarza...

zdjęcia: zbiory własne

21 dywizja piechoty

2012-01-13T12:47:00.000+01:00

21 dywizja piechoty zwaną wschodniopruską została sformowana w 1934, na miejsce sztabu wybrano Elbląg. W Malborku stacjonował I i III batalion 45 pułku piechoty. Mieszkańcy Malborka i okolic byli rekrutowani do 21 dywizji i walczyli w jej szeregach na frontach II wojny światowej już od kampanii wrześniowej, gdy rozpoczęli szlak bojowy od walk o Grudziądz. Żołnierze walczyli w kampanii wrześniowej, na froncie zachodnim, a od 1941 do zakończenia wojny na froncie wschodnim. Dywizja została rozbita i zakończyła szlak bojowy pod Pilawą w kwietniu 1945 roku.

21 dywizja piechoty w kampanii wrześniowej:

31.08.1939 w przededniu wybuchu wojny, 45 pułk piechoty stacjonował w Gardei skąd 1 września uderzył bezpośrednio na Grudziądz, forsując rzekę Osę. Miasto zostało zdobyte 4 września. 7 września 21 dywizja piechoty rozpoczęła udział w bitwie na linii Narew-Łomża, gdzie odbyła się słynna w polskiej martyrologii bohaterska obrona Wizny. Żołnierze 21 DP w tym czasie brali udział w walkach na zachód od Wizny w bitwie o Łomżę i Nowogród. Pomiędzy 11 a 18 września, dywizja walczyła jeszcze w rejonie Zambrowa i Białegostoku.

Na zdjęciu pobór w listopadzie 1938 roku w Malborku. źródło: zbiory prywatne

Jeżeli macie dokładniejsze informacje, więcej, podzielcie się i komentujcie. Zapraszam

Targi końskie w Malborku 1878-1913

2012-01-12T21:51:00.001+01:00

Pierwsze targi końskie odbyły się w roku 1878 na placu przed bramą Mariacką (później Plac Gdański, obecnie Plac Słowiański). Targi odbywały się co roku aż do roku 1913 kiedy to zoorganizowano je po raz ostatni.

Kartka z okazji 25 lecia targów w roku 1903

źródło: zbiory prywatne

Dworzec kolejowy - walizkowy kingsajz

2012-01-11T19:20:00.001+01:00

Na dworcu kolejowym w Malborku pojawiła się w poczekalni walizka, w której otworach (chyba 6) można pooglądać i poczytać o dworcach...

Niestety nie mamy odpowiednika współczesnych zdjęć w dawnych ujęciach :-))))

źródło: zbiory prywatne

Dworzec kolejowy - tajemnica konserwatorskich prac

2012-01-11T18:46:00.000+01:00

Zagadką jest restauracja herbów na dworcu kolejowym w Malborku, dlaczego część jest podpisanych po niemiecku, cześć po polsku. Dlaczego pojawił się orzeł w koronie?

Kto wie?

Bo Königsberg został Królewcem, a Insterburg i Memel nie przetłumaczono

źródło: zbiory prywatne

Filiżanka

2012-01-11T17:28:00.004+01:00

Mała filiżanka ze stylizowanym ornamentem.

Kościół w Gnojewie

2012-01-11T17:13:00.001+01:00

Dawno temu udało się wykonać prace zabezpieczające za 800 tys. zł, ale brakuje jeszcze 1,1 mln...

Stan obecny obiektu

Koleje wąskotorowe - książki

2012-01-10T18:34:00.002+01:00

Kilka ciekawych książek o kolejach wąskotorowych, w których jest bardzo dużo informacji o kolei w Malborku i okolicach, oto one:

Bogdan Pokropiński - Koleje wąskotorowe Polski Północnej

Roman Witkowski - Koleje wąskotorowe na Żuławach

Reinhard Richter - Die Westpreußischen Kleinbahnen-Aktiengesellschaft

Bardzo interesujące, wiele opisów, zdjęć i map. Polecamy

Łyżeczka

2012-01-10T16:57:00.001+01:00

Bogato zdobiona łyżeczka z wizerunkiem zamku i orłem.

źródło: zbiory prywatne

Synagoga - pocztówka z 1899 roku

2012-01-09T21:05:00.003+01:00

Kolejna niezwykle rzadka pocztówka, o którą trwa bój na ebay'u. Pocztówka została wysłana z Malborka do Berlina 10 kwietnia 1899 roku.

Grafika przedstawia Synagogę, Seminarium Nauczycielskie oraz zamek zza Nogatu.

Czy cena osiągnie 200? 300 euro?

źródło: ebay.de

Paul Assmus - wydawnictwo, fotograf

2012-01-09T20:49:00.000+01:00

Niezwykle rzadka fotografia przedstawiająca wydawnictwo i zakład fotograficzny Paula Assmusa w Malborku.

Pocztówka została kupiona na portalu ebay.de za 79 euro :)))

Ciekawe czy na zdjęciu jest sam Assmus?

źródło: ebay.de

Dwa latka blogu Starego Malborka

2012-01-09T08:33:00.000+01:00

I tak oto minęły dwa lata od kiedy blog poświęcony dawnemu i czasami trochę współczesnemu Malborkowi istnieje. :)))

Życzymy wam wielu niespodzianek i zaskakujących odkryć w smakowaniu historii przez najbliższe lata z naszym blogiem ;-)

Autorzy

Magiczne ogrodzenie

2012-01-08T17:08:00.001+01:00

Jest w Malborku taka ulica, przy której jest pewne ogrodzenie, ogrodzenie siatkowane, nic specjalnego, tysiące takich... przechodziłem dziś i jak zwykle mam w zwyczaju oglądam takie żelastwo i zardzewiałe ustroństwo... oniemiałem... ogrodzenie zwyczajne, ale słupki wykonane z pociętych szyn, udało mi się dziś sfotografować ok 1/2 ogrodzenia i takie szyny dojrzałem:

wg mniej/więcej kolejności w płocie:

OSNABRUCK 1921

UNION 1918

UNION 1923

HB&HV 1908

G.H.H. 1891

DONAWITZ 1923

D.K. 1909

KRUPP 1911

KRUPP 1907

BOCHUM 1926

HOESCH 1911

HOESCH 1941

AV 1918 (?)

HN 1909 (?)

PKP 1950

PKP 1968

FH 1929

...uff, to nie całe ogrodzenie, takie na razie wypatrzyłem nazwy szyn (mogą być błędy, ze względu na rdze i zniszczenia), niektóre napisy jak np. D.K. 1909 są w odmianach wypukłej i wytłoczonej. Nie mogę niektórych odczytać. Wrócę tam jeszcze. Malborskie ogrodzenie, jest swoistym muzeum kolejnictwa... Magia :-)

Niesamowita sprawa na ulicy Słonecznej.

Kilka zdjęć

Szpital św. Marii - zapomniany malborski szpital

2012-01-08T12:10:00.000+01:00

Szpital założony został w 1866 roku, rok wcześniej niż Szpital Diakonisek. Znajdował się przy obecnej ulicy Słowackiego w Malborku. Budynek przetrwał działania wojenne ale został spalony przez Rosjan po zajęciu miasta i rozebrany.

Kilka kronikarskich informacji:

1866 - założenie szpitala

1911 - szpital posiadał 71 łóżek

1922 - szpital przejeły Siostry Katarzynki (Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy) z Braniewa. Szpital posiadał wtedy 80 łóżek

1929 - szpital został rozbudowany i posiadał 85 łóżek

1935 - szpital otrzymał nowe skrzydło z nowoczesną salą operacyjną i gabinetem zabiegowym, mieszkaniem lekarza i pokojami dla 10 prywatnych pacjentów. Do szpitala należały też przedszkole i dom opieki dla osób starszych z 24 łóżkami

1945 - szpital został spalony przez Rosjan

źródło: zbiory prywatne

Poszukiwane informacje do publikacji o malborskich cmentarzach

2012-01-08T11:26:00.000+01:00

Zamieszczam bardzo ciekawe ogłoszenie umieszczone na stronie 82-200.pl dotyczące zbioru informacji do powstającej publikacji poświęconej malborskim cmentarzom.

Poszukuję informacji!!
Do powstającej publikacji o malborskich cmentarzach poszukuje do rozdziału biograficznego wszelkich informacji o osobach tam pochowanych. Jeśli ktoś z Państwa jest zainteresowany by nota biograficzna o kimś bliskim była w publikacji zawarta, proszę o przesłanie a jednocześnie udostępnienie do publikacji informacji o treści: imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, data śmierci, cmentarz na którym osoba została pochowana, wszelkie informacje o wykształceniu, wykonywanym zawodzie, przynależności do organizacji, odznaczeniach i o innych osiągnięciach czy też rzeczach które uznają Państwo za ważne. Tu istnieje dowolność. Do wszelkich osób podpisanych z imienia i nazwiska zostaną skierowane podziękowania w publikacji. Dane otrzymane dzięki Państwa życzliwości nie zostaną nigdzie indziej wykorzystane niż poza wspomnianą publikacją i nie zostaną poza publikacją nikomu udostępnione.
Termin nadsyłania lub przekazywania informacji upływa dnia 31.12.2012 roku.

Dane kontaktowe do autora znajdują się na stronie 82-200

Prowincja nr 6 (4/2011)

2012-01-07T15:29:00.004+01:00

Okładka i spis treści nowego numeru kwartalnika Prowincja. Zapraszamy do lektury.

źródło: zbiory prywatne

Szkoła Łacińska - planowany wygląd po rewitalizacji

2012-01-07T10:34:00.002+01:00

Planowany wygląd budynku Szkoły Łacińskiej po zakończeniu prac. Dzięki Tomku

źródło: BIP

Malborscy poszukiwacze skarbów...

2012-01-06T22:28:00.000+01:00

...wkopują się coraz głębiej i głębiej w wykopane doły i dawne fundamenty w Malborku

na Starym Mieście. Tylko dokąd to prowadzi?

Wykopano doły, nie zabezpieczono ich i co teraz?

Co się stało z tysiącem jeńców włoskich w 1945 roku?

2012-01-06T18:37:00.000+01:00

Przyznam uczciwie, że owa historia nie była mi znana do momentu zapoznania się z rozdziałem w książce Pana Leszka Adamczewskiego "Łuny nad jeziorami". W rozdziale poświęconym min. grobowi masowemu w Malborku znajduje się zdanie o nieznanym losie jeńców włoskich z obozu Stalag XXB Marienburg. Informacja o jeńcach pochodzi być może z artykułu, który można przeczytać TUTAJ.

Similarly unaccounted for are Russian and Polish forced laborers who had been made to help in the fields, and the thousands of Italian prisoners of war who were still being held in Marienburg at the beginning of 1945.

Trudno określić dziś jak wyglądał styczeń 1945 roku. Wg stanu osobowego w Stalagu na dzień 1 stycznia 1945, było 31151 jeńców, w tym 1060 Włochów. Ciekawe informacje zawierają wspomnienia lekarza brytyjskiego A. Crooka, z racji bycia świadkiem zdarzeń ze stycznia 1945 roku. Crook tam pozostał nawet po wymarszu kolumny jeńców na zachód w dniu 22 stycznia 1945 roku. Wg jego przekazu wyszła z obozu kolumna ok 8-10 tys. jeńców. (może było ich więcej, wychodzili nocą, dziś trudno ustalić liczbę)

Wspomnienia Crooka zawierają ważną informacje z relacji jeńców, otóż, zarówno Włosi, Francuzi jak i pilnujący ich Niemcy byli jak za najszybszym wyjściem obawiając się mordów, co w przypadku żołnierzy Niemieckich jak i Włoskich było dla nich pewnością...

Co się stało z tysiącem Włochów? Czy uciekli i przeżyli, czy z nieznanych powodów zostali lub nie zdążyli uciec.

Pewnie do sprawy wrócimy.

okładka książki: www.replika.eu

Szkoła Łacińska - prace archeologiczne

2012-01-06T14:02:00.001+01:00

Przerwano prace rewitalizacyjne przy Szkole Łacińskiej z powodu odkopania prawdopodobnie średniowiecznych fundamentów. Teren obecnie jest zamknięty i wynajęto ochronę. Miejsce odkrycia zasłonięto namiotem.

To ciekawe odkrycie być może da kilka odpowiedzi na nurtujące historyków i sympatyków tajemnic pytania.

Można szacować, że fundamenty to XIV-XV wiek, ale to oczywiście teraz tylko spekulacje, wielkość namiotu wskazuje na fakt iż powierzchnia poszukiwań może być ok 2-3 razy większa niż powierzchnia samej Szkoły Łacińskiej.

Na chwilę obecną nie wiadomo jak całość odkrycia wpłynie na czas budowy, kształt finalny obiektu oraz ewentualną zmianę kosztów.

źródło: zbiory prywatne

Kubeczki

2012-01-06T13:48:00.002+01:00

Staromalborkowe :-)))

Dworzec PKP - pamiątkowy napis

2012-01-05T22:48:00.000+01:00

Remont malborskiego dworca kolejowego spowodował przepadek bez śladu najczęściej

przez wyrzucenie na złom lub wysypisko niektórych mało ważnych elementów wystroju budynku.

Ale... dawny napis "dworzec PKP" można zakupić w drodze licytacji na Allegro.

źródło: Allegro.pl / olomet

Cmentarna zagadka Marlowa

2012-01-05T16:59:00.001+01:00

Komentarz pod jednym z ostatnim wpisów Marlow napisał:

W chyba najsłynniejszym polskim zbiorze intymnej korespondencji obok Listów do Marysieńki, mianowicie w "... mój diabeł stróż" w liście Haliny Janowskiej pisanym w Malborku w dniu 15 lipca 1957 r. znajduje się m.in. taki passus; "(...) siedzę sama w pokoju i wyglądam przez okno na cmentarz. Cmentarz jest tu naszym ogródkiem, plażą a nawet pastwiskiem dla okolicznych krówek. To cmentarz ewangelicki. Wczoraj jakiś starzec z kosturem krzyczał do mnie: - Groby trzeba szanowac! Czy polskie, czy żydowskie, czy niemieckie!
Bo on myślał, że to ja wypasam krówki na grobach ... " O który cmentarz mogło chodzic? Muszę przyznac, że te "krówki" jakoś nie pozwalają mi go umiejscowić.

Pozdrawiam.

Oto co ustalił Andy, zapewne chodzi o cmentarz przy ulicy Góralskiej i Krótkiej, obecnie nieistniejący, znajduje się tam prywatna posesja, krowy były tam pasane, a w całej okolicy było ich około 30'stu, mama Andego przypuszcza , że mogła to być krowa sąsiadów W. albo R.... (nazwisk nie podamy)
Oczywiście to wszystko przypuszczenia, jedno co wiadomo na pewno, krowa Andego chodziła za pieczarkarnie.

List jeńca Stalagu XXB - tłumaczenie

2012-01-05T16:34:00.001+01:00

Kilka dni temu zamieściłem list jeńca wysłany do Paryża z obozu jenieckiego w Malborku w roku 1944.
Oto tłumaczenie tego listy wykonane przez Pawła Głogowskiego i Yves Brion, którego ojciec był również jeńcem tego stalagu.

Bardzo dziękujemy!

Tekst oryginalny:

N° 77 = Ma bien grande Chérie = J'ai reçu le paquet contenant le reste de mon complet et tout ce qui l'accompagnait en parfait état. J'ai déjà revêtu une partie de l'ensemble... inutile d'insister combien je me suis trouvé léger, léger...! Il fait si chaud depuis qques jours que je suis heureux de pouvoir me mettre à mon aise, le soir, après le travail. Je crois d'ailleurs, que la chaleur ne doit pas vous épargner non plus, n'est-ce pas chérie ? Ceci me rappelle certains souvenirs de ton aversion pour la chaleur excessive. Je te vois encore comme si c'était en ce moment... or il y a plus de quatre années de cela. Je crois d'ailleurs que tu préfères souffrir de la chaleur que du froid, surtout par les temps qui courent. Ta dernière lettre me cause bien des soucis au point de vue ravitaillement. Je me demande comment vas-tu tenir le coup si ça dure trop longtemps. Je dois tout de même t'avouer que j'ai souri lorsque j'ai lu que tu avais débouché une bouteille extraite dessous la baignoire... J'espère que tu ne l'as pas liquidée en une seule fois ! Ou alors, tu as omis de m'écrire que tu étais un peu pompette ! Sait-on jamais ? Pour que tu aies eu cette idée et ce désir il a bien fallu que tu te sentes fatiguée ou cafardeuse et que tu éprouves un réel besoin de te remonter physiquement ou moralement. Évidemment, tu ne pourras plus me répondre exactement à moins que tu n'aies réédité ton petit extra, auquel cas tu n'oseras peut-être pas ! Pourtant tu sais ma chérie que je préfèrerais que tu en profites, puisque tu en as besoin, plutôt que de les laisser dans un coin au risque d'être détruites et perdues pour tous les deux. Le jour où je rentrerai, ma joie se passera facilement de stimulants. Ta vue, ta présence suffiront à mon bonheur. Mes plus tendres baisers et mes caresses savoureuses. Edmond.

Tłumaczenie:

Nr 77 = Moja Najukochańsza! = Otrzymałem paczkę zawierającą resztę mojego ubrania i wszystko co mi towarzyszyło w idealnym stanie. Założyłem już część zestawu… nie da się opowiedzieć jak lekkim teraz się czuję, jak lekkim! Jest tak strasznie gorąco od kilku dni, że jestem szczęśliwy mogąc się ubierać swobodnie, zwłaszcza wieczorami, po pracy. Sądzę, że upał nie oszczędza także i Was, prawda kochanie? Wspominam często Twoją niechęć względem przesadnego gorąca. Widzę Cię jeszcze, jakby to było w tej chwili… a to już ponad cztery lata minęły. Sądzę jednak, ze wolałabyś raczej cierpieć z gorąca niż z zimna, tym bardziej w czasie, który upłynął. Twój ostatni list zmartwił mnie, jeśli chodzi o kwestię zaopatrzenia. Zastanawiam się, jak sobie poradzisz, jeśli to potrwa jeszcze zbyt długo. Muszę Ci też wyznać, że śmiałem się czytając, że wykończyłaś butelkę schowaną pod wanną… Mam nadzieję, że nie wypiłaś jej całej za jednym zamachem! Albo, w przeciwnym razie, zapomniałaś napisać, że trochę się wstawiłaś! A bo to wiadomo? Z tego, ze miałaś taki pomysł widzę, ze musiałaś się czuć bardzo zmęczona i przepracowana, i ze potrzebowałaś naprawdę poprawić sobie nastrój psychiczny oraz morale. Oczywiście, nie będziesz mi już mogła odpowiedzieć dokładnie, chyba, że wypijesz być może jeszcze jakąś butelkę! Mimo to kochanie, wiesz, że wolę byś korzystała z okazji, jeśli czujesz taką potrzebę, niż żebyś siedziała w kącie ryzykując załamanie, zgubne dla nas dwojga. W dniu, kiedy powrócę, moja radość obejdzie się swobodnie bez dodatkowych stymulantów. Twój widok, Twoja obecność wystarczą do mego szczęścia.
Moje najczulsze pocałunki i smakowite pieszczoty.

Edmund

Kładka na Nogacie

2012-01-04T21:56:00.003+01:00

...zdałem sobie sprawę, że bym się lękał przejść taką kładką

na drugą stronę Nogatu... na zdjęciu ujęcie w stronę Kałdowa,

prawdopodobnie ok 1900 roku

źródło: zbiory prywatne

Kościół św. Jana - ciekawostka z otoczenia kościoła

2012-01-04T18:33:00.001+01:00

Przy kościele św. Jana na przestrzeni lat zmieniało się wiele w związku z małym placykiem
przy świątyni.

źródło: zbiory prywatne

Cmentarz jeńców Stalagu XXB

2012-01-04T17:42:00.000+01:00

Zagadka związana z pochówkiem jeńców Stalagu XXB cały czas nie jest rozwiązana. W Archiwum Akt Nowych w Warszawie znajduje się dokumentacja związana z przekazaniem terenu pod cmentarz brytyjski na ulicy Sztumskiej, procedura przekazania trwała w latach 1948-49, polegała głównie na ustaleniu czyja jest ziemia i komu należy wydać polecenie przekazania ziemi i na podstawie jakiego prawa.

Niby nic wielkiego i nic ciekawego, ale... w dokumentacji jest zawarta informacja o przekazaniu terenu o powierzchni 2380 m2 i wym. placu: długość 57,5m i szerokość 41,4m., dokumentacja zawiera informacje, iż cmentarz był wcześniej własnością samorządu niemieckiego oraz, że był to cmentarz niemiecki.

Najważniejszym punktem załączonych informacji jest notatka iż na wyznaczonym placu w 1948 roku jest już pochowanych 90 zwłok obywateli brytyjskich (sformułowanie oryginalne).

Jest to kolejna zagadka związana z pochówkiem jeńców. Kiedy byli pochowani? Czy w latach 1945-48, czy w czasie wojny? Czy byli chowani na pustym placu, a może na którymś z istniejących cmentarzy? Czy wolne miejsce, czy likwidowany Kirkut? Co z pochówkami jeńców innych nacji?

Zima!

2012-01-03T21:34:00.000+01:00

Ku pokrzepieniu serc, tym tęskniącym za zimą...

Ślizgawka na Nogacie

Ulubione zdjęcie

2012-01-02T17:44:00.001+01:00

Sentymentalnie, jedno z moich ulubionych malborskich zdjęć,

wpisujące się w cykl fotografii z pewnego nie związanego z Malborkiem

albumu:

"Fotograf przyjechał"

Kegelabend

2012-01-02T17:05:00.001+01:00

Interesujące imprezowe zdjęcie z 1916 roku, o którym za wiele nie wiemy, jak i o okolicznościach i powodach zabawy.

Ktoś wie i pomoże?

Stara reklama

2012-01-01T15:23:00.001+01:00

Bardzo ładna i ciekawa reklama na słupie ogłoszeniowym znajdującym się niedaleko bramy mariackiej i wejścia na Stare Miasto.

Malbork w dawnym Photoshopie ;-)

2012-01-01T15:07:00.000+01:00

Niezwykle popularne w dawnych czasach było dodawanie różnych elementów do zdjęć, najczęściej i najwięcej zmian dotyczyło nieba, tutaj mamy przypadek usunięcia zbędnego elementu ze zdjęcia w reedycji pocztówki.

Dwie pocztówki jednego wydawcy, wydane w okresie kilku lat, te sam ujęcia. Jedna subtelna różnica po lewej stronie. Obróbka bardzo subtelna w przeciwieństwie do opisywanej przeze mnie fotografii "drapanej" jakiś czas temu.

źródło: zbiory prywatne

Szczęśliwego Nowego Roku!

2011-12-31T17:51:00.001+01:00

Życzymy Wam z całego serca wielu sukcesów

i spełnienia marzeń w Nowym Roku

Fritz Grossnick - Marienburger Nogat Zeitung

2011-12-30T14:55:00.002+01:00

Karta pocztowa z reklamą Fritza Grossnick'a

Stallag XXB - list jeńca

2011-12-30T04:05:00.002+01:00

Bardzo długi list jeńca obozu z 1944 roku, czy ktoś pokusi się o przetłumaczenie? (Pawełku?) :)))

źródło: zbiory prywatne

Kup Pan Młyn w Malborku! :-)

2011-12-29T20:49:00.004+01:00

Młyn Górny

Młyn Górny (Piekarski) zbudowany został ok 1400 roku, na planie prostokąta o wymiarach 12,75 na 25,50m., przy grubości murów 1,35m. Jego dach odbudowany po pożarach w 1410 i 1718 roku. W latach 70'tych XX wieku odnowiono wnętrze młyna, naprawiono mury, zmieniono pokrycie dachu oraz wykonano stolarkę okienną i drzwiową. Obecnie własność prywatna, którą można sobie zakupić...

Oto oferty

700 000 zł - http://www.dolana.pl/pokaz3.php?oferta_id=470

665 000 zł - http://partnerzy.pl/699853

Średniowieczne cudo dla każego ;-)

Żuławki - ruina domu podcieniowego - epilog

2011-12-29T20:06:00.008+01:00

Zdjęcia na zakończenie epopei tego domu, fotografie z 29 grudnia 2011.

Wspomnieniowo:

http://holland.org.pl/

2008 - zdjęcie własne

2010 - zdjęcie własne

Wcześniej zdjęcia tutaj

I ku uśmiesze mojej:

źródło

Dwanaście miesięcy na wykonanie remontu ma właściciel zabytkowego domu podcieniowego w Żuławkach. Nakaz natychmiastowych prac remontowych to decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Dwanaście miesięcy na wykonanie remontu ma właściciel zabytkowego domu podcieniowego w Żuławkach. Nakaz natychmiastowych prac remontowych to decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ultimatum to ostatni krok przed drogą sadową. Jeśli właściciel nie wykona w tym roku remontu niszczejącego budynku rozpocznie się procedura wywłaszczenia. To ostrzeżenie dla posiadaczy innych, niszczejących, zabytkowych obiektów.
Wizja lokalna podcienia z Żuławek i spotkanie z przedstawicielem obecnego właściciela domu przyniosło jednoznaczną decyzję. Albo nastąpi remont budynku albo odebranie zabytku. Przypadek z Żuławek to pierwsza tego typu decyzja na Pomorzu w ostatnich latach.

- Wywłaszczenie to ostateczność kiedy właściciel zabytkowego obiektu lekceważy jego stan techniczny - podkreśla Marcin Tymiński, rzecznik prasowy pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków w Gdańsku.

- Budynek wymaga kompleksowych napraw ale jego konstrukcja jest stabilna.
Przypomnijmy, że jesienią ubiegłego roku zawaliła się część konstrukcji dachowej zabytkowego podcienia, położonego w centrum miejscowości Żuławki.

- Właściciel doskonale wiedział co kupuje i w jakim stanie. Od kilku lat mógł prowadzić systematyczne naprawy - mówi Tymiński. - Podkreślam, że nie można kupować zabytków z założeniem, że w najbliższym czasie się zawalą. Skoro ktoś nie chce wywiązać się z zobowiązań, pozostaje droga sądowa.

Jeśli sąd odbierze zabytkowy dom podcieniowy obecnemu właścicielowi, nieruchomość przejdzie w ręce skarbu państwa lub samorządu.

- Samorząd nie planuje przejęcia tego obiektu, w sytuacji gdy właścicielowi sądownie zostanie odebrany ten zabytek. Nie mamy dodatkowych funduszy na to, by zainwestować w remont - tłumaczy Eugeniusz Wyrzykowski, wójt Gminy Stegna. - Sądzę, że w takiej sytuacji opiekę nad podcieniem przejmie konserwator.

Nowy administrator zapewne ogłosi przetarg na ponowną sprzedaż zabytku. Jeśli zgłosi się chętny nie tylko z wizją ale też funduszami, zabytek będzie odrestaurowany. Jednak może też skończyć się na pomysłach i obietnicach - tak jak to było do tej pory.

Rzeczywistość jest brutalna - w przypadku niszczejących od kilkudziesięciu lat zabytków najbardziej pożądany jest inwestor - pasjonat z dużymi środkami na koncie, ktoś kogo stać na sfinansowanie takiej inwestycji. Remont zabytku nie jest bowiem tanią sprawą.

Z drugiej jednak strony można szybko wyliczyć, że na zakup małej działki i budowę nowego domu potrzeba około 300 tys. zł. Za tą kwotę można prowadzić remont zabytku z "duszą" i... często z dużą działką.

- Istnieje możliwość pozyskania dofinansowania lub zwrotu kosztów remontu zabytku - dodaje Tymiński. - Można m.in. starać się o dotacje ministerialne.

- Mamy pod opieką dom podcieniowy - mówi Janusz Goliński, wójt gminy Cedry Welkie. - Przejęliśmy go od agencji rolnej, jest zamieszkiwany przez kilka rodzin. Doprowadzenie go do stanu świetności wymaga dużych środków, których nie da się wygospodarować z gminnego budżetu. Mamy jednak opracowany Gminny Program Opieki nad Zabytkami, co ułatwi starania o dotacje.

W przypadku podcienia z Żuławek, przywrócenie go do świetności wymaga co najmniej kilkuset tysięcy złotych. Właściciel domu w Żuławkach ma rok aby wykonać prace.

Pomnik Fryderyka II Wilhelma inaczej

2011-12-28T20:45:00.003+01:00

Pocztówka opisana jako Marienburg Am Denkmal wydana przez Reinicke&Rubin, Magdeburg 1908, a wysłana 5 października 1908 roku.

Bardzo rzadkie choć mało ciekawe fotograficznie ujęcie.

źródło: zbiory prywatne

Propaganda

2011-12-27T23:14:00.004+01:00

Malbork z racji majestatu zamku stał się elementem w propagandowej maszynie III rzeszy, często przybywali tu dostojnicy związani z partią nazistowską z Hitlerem na czele, a sam zamek wykorzystywany był w latach 1933-45 w taki min. sposób do propagowania potęgi Niemiec.

źródło: zbiory prywatne

Ottomar Anschütz i ludzie

2011-12-27T23:02:00.004+01:00

Choć Ottomar Anschütz wydał wiele serii malborskich pocztówek, wykonywał zdjęcia do roczników budowlanych zamku, towarzyszył Wilhelmowi II podczas wizyt w Malborku to jednak jego zdjęcia z zamku na którym są ludzie są rzadkie, choć nakładów było aż 25, a pocztówek ponad 600... Oto kilka z nich: dwie pocztówki i fotografia "z ludźmi".

źródło: zbiory prywatne, e-bay

Wesołych Świąt!

2011-12-23T19:50:00.002+01:00

Hotel König von Preussen

2011-12-23T19:36:00.006+01:00

Hotel znajdował się w Malborku przy ulicy Langgasse 1 (obecnie DH Jurand i ulica Kościuszki) nad Młynówką.
Na zdjęciach kartka pocztowa wydana przez Paula Asmussa reklamująca hotel i automobilklub z podaniem właściciela i numeru telefonu do hotelu w 1929 roku.

Podczas prac ziemnych przy budowie fontanny miejskiej wykopano fragment balustrady z balkonu hotelu.

źródło: zbiory prywatne

Gumowe obcasy!

2011-12-23T19:00:00.004+01:00

Pamiętacie wątek z duchem mistrza? Na ścianie wisi reklama firmy "Excelsior" o treści: Gummi-Absätze, czyli gumowe obcasy, a głowa kota/pumy to pewnie uosobienie cichego przemieszczania? ;-)

Taka to fajna ciekawostka wytropiona przez Andrzeja.

źródło: zbiory prywatne, serwisy aukcyjne

Zagadka 4 schronu piechoty Twierdzy Malbork

2011-12-23T10:23:00.007+01:00

Schron piechoty IR4 (Infanterieraum 4 Altmarker Chaussee)

Znajduje się na pagórku w Nowej Wsi Malborskiej przy drodze do Dzierzgonia. Wybudowany w 1914 roku, posiadał 4 komory, latrynę oraz maszynownię lub kuchnię. Schron miał strzelnice flankujące wejścia. Obiekt obecnie znajduje się w całkowitej ruinie, prawdopodobnie został wysadzony po II wojnie światowej. Właśnie i to jest tajemnica tego obiektu, dlaczego schron został zniszczony i kiedy? Pozostałe schrony pasa umocnień na długości 4 km są w miarę nienaruszonym stanie jeśli chodzi o zniszczenia batalistyczne, kilka zalanych wodą, kilka zasypanych, ale jednak są całe.

Ten jeden jest zniszczony, całkowicie, na terenie schronu jest wiele fragmentów betonu o masie nawet ponad 3-4 tony, bloki w całkowitym nieładzie... Brakuje też bloków na zewnątrz kompleksu, wszystkie są w środku...

Czy wiecie kiedy i dlaczego został zniszczony ten schron?

Zdjęcia własne 2011/12/23

Więcej informacji o innych obiektach:
http://kaczorek.easyisp.pl/pisz/fort/spis.htm#malbork
http://www.marienburg.pl

Dworzec kolejowy w Malborku - ekspedycja towarowa

2011-12-22T21:10:00.004+01:00

Budynek przy wyremontowanym dworcu, w tym samy stylu architektonicznym, chyba czeka na lepsze czasy. Swoją drogą ciekawe czyją jest własnością i dlaczego nie objęto go remontem, gdy np. wolnostojący budynek WC wyremontowano :)
Tomek mówił, że może zostanie zaadaptowany na działalność gospodarczą pod najem.

Dworzec kolejowy w Malborku - brzydactwa

2011-12-22T20:51:00.001+01:00

Ogólny zachwyt nad budynkiem dworca jest pełny... ale... jest trochę ale... ten sąsiadujący budynek z eternitem na dachu, obdrapany, co z nim będzie? To pięknie pozostawione po remoncie budynku okno połaciowe, co prawda remontu dachu nie było teraz, ale czy nie można było tego zmienić? Podpatrujemy :-)

Przystań nad Nogatem w dawnych czasach

2011-12-22T20:10:00.001+01:00

Kiedyś przy zamku, wyglądało bajecznie :)

źródło: zbiory prywatne

Brama Główna dawniej

2011-12-20T19:19:00.006+01:00

Kompleks - Baszta Wójtowska, Podstarościego i brama Główna, w baszcie Podstarościego mają siedzibę przewodnicy, stąd też i potoczna nazwa Baszta Przewodnicka.

Spichlerze nad Nogatem po wojnie

2011-12-20T13:53:00.003+01:00

Spichlerze nad Nogatem na Starym Mieście w Malborku przez lata przechodziły różne metamorfozy, był jeden spichlerz, dwa, połączone lub nie. Sporo jest zdjęć i pocztówek z tamtego okresu, ale może te zdjęcia kiedyś pokażemy.
Ciekawe są zdjęcia spichlerzy po wojnie, co ciekawe spichlerze przetrwały działania wojenne, zostały wyburzone chyba w latach 50'tych (?).
Obecnie powstaje pierwszy budynek z nowej zabudowy nad Nogatem. Z zachowaniem wyglądu dawnych spichlerzy.

źródło: zbiory prywatne

Przed wojną...

Tuż po wojnie...

Obecnie...

Malborskie scyzoryki

2011-12-19T21:34:00.001+01:00

Ze zbiorów Marienburg Archiv

Mostek północny w zamku

2011-12-19T21:02:00.002+01:00

Historii mostku przyznam, że nie znam, zarówno powodu istnienia jak i demontażu. Może ktoś z was wie?

źródło: zbiory prywatne

Nieistniejący mostek prowadzący do zamku...

2011-12-18T16:39:00.005+01:00

Kiedyś od strony południowej łączył zamek z miastem, występuje na mapach, także na kilku zachowanych zdjęciach oraz pocztówkach. Drewniana kładka wykonana pod koniec XIX wieku, ze względu na zły stan techniczny została rozebrana przez Steinbrechta ok 1910-20 roku (?). (Kładka w tym miejscu w różnych okresach historii także istniała)

Zdjęcia: zbiory prywatne

Stan obecny

Prace przy zamku trwają

2011-12-18T16:21:00.004+01:00

Prace przy zamku, które rozpoczęły się jakiś czas temu, trwają jak widać w najlepsze. Dobra, jesienna pogoda tej zimy pomaga.

Kilka fotografii 18/12/2011

Kolejny grób z czasów II wojny światowej w Malborku

2011-12-17T20:55:00.003+01:00

Trwają prace budowlane przy zamku w Malborku, odkryto zbiorowy grób, sam już nie wiem, który to już grób, kolejne prace, kolejne ciała. Ile to już ciał tysięcy ludzi odnalezionych w Malborku, którzy zginęli lub zmarli w 1945 roku? Jakie piekło tu się odbyło. Co tu się działo? Czy kiedyś poznamy tą historię?
Trwają prace przy Szkole Łacińskiej na Starym Mieście. Co tam?

Mosty w Kałdowie... Ślady przeszłości

2011-12-17T20:28:00.005+01:00

Arcyciekawe zdjęcie, w którym co prawda mosty są w tle, ale fotografia pokazuje układ mostów nad drogą na Nowy Dwór Gdański. Układ mostów często mylnie przedstawiany w literaturze kolejowej. Nad drogą były dwa wiadukty, obecnie jest tylko jeden... no i ta płycizna na Nogacie

Kino w Malborku w 1923 roku?

2011-12-17T20:06:00.001+01:00

Co wiecie o kinie w Malborku w roku 1923? Znamy kino z czasów późniejszych - Capitol, a co z latami wcześniejszymi? Wiemy o kinie "Filmpalast", które znajdowało się na Kratzhammer. A co z tą korespondencją?

Dworzec kolejowy w Malborku - detal wnętrz

2011-12-16T18:05:00.004+01:00

Kolejna i na razie chyba ostatnia porcja zdjęć. Dla wszystkich, którzy nie mieli okazji być, a i ja sam także nie byłem. Zdjęcia detalu ukazują pracochłonność prac konserwatorskich.

zdjęcia: Andrzej Gilewski

Szkoła Łacińska - rusza odbudowa

2011-12-16T15:03:00.002+01:00

Od jakiegoś czasu teren wokół Szkoły Łacińskiej jest ogrodzony, pojawił się ciężki sprzęt i ruszyły prace mające na celu odbudowanie budynku i adoptowanie go na potrzeby miasta i mieszkańców.

PS: Gdzieś tam pojawiają się i znikają mury starego miasta...

zdjęcia: fotografie własne 2011/12/16

Dworzec kolejowy w Malborku - oświetlenie budynku

2011-12-16T12:54:00.004+01:00

Co prawda jeszcze nie nocne ujęcia, ale fotografie pozwalają na ukazanie szczegółów architektury oraz oświetlenia.

fotografie: Andrzej Gilewski

Gästebuch der Marienburg 1916-1945 - malborska księga gości

2011-12-15T20:27:00.002+01:00

Maszynopis dołączony do jednej z książek. Brak potwierdzenia oryginalności, należy więc traktować jako ciekawostkę historyczną.

źródło: zbiory prywatne